Cardano được quản trị bởi chính cộng đồng của mình. Trang này ghi lại các tiêu chuẩn mà những vai trò đó vốn phải tuân theo, dựa trên Hiến pháp và các quy tắc đã được thiết lập, đồng thời cho thấy các tín hiệu về mức độ lành mạnh của toàn mạng lưới. Trang này chỉ trình bày lại và tổng hợp; nó không đặt ra quy tắc mới hay đánh giá từng cá nhân.
Các chỉ số ở đây áp dụng cho toàn hệ sinh thái. Để xem dữ liệu về các DRep, thành viên ủy ban hoặc pool cụ thể, hãy theo các công cụ được liên kết.
Tiêu chuẩn theo vai trò
Ai giữ cho quản trị Cardano có trách nhiệm giải trình?
Chọn một vai trò để hiểu nhiệm vụ, trách nhiệm của họ và cách cộng đồng có thể kiểm chứng công việc của họ.
- Đại diện được ủy quyền
- Ủy ban Hiến pháp
- Nhà vận hành Stake Pool
- Công việc được Treasury tài trợ
Đại diện được ủy quyền
Bỏ phiếu về các hành động quản trị thay mặt cho những người nắm giữ ada đã ủy quyền cho họ.
Chịu trách nhiệm về
- Công khai kịp thời mọi khoản thù lao nhận được với tư cách DRep, và không bao giờ trả ada cho người sở hữu để đổi lấy sự ủy quyền hay lá phiếu của họ. DRep có thể hành động vì lợi ích của những người sở hữu ada đã ủy quyền cho mình. (Hiến pháp, Điều II Mục 2 và 4)
- Hành động trong khuôn khổ các Nguyên tắc (Tenets) và Rào chắn (Guardrails) của Cardano. (Hiến pháp, Điều I)
Thế nào là làm tốt
- Công bố lý do cho cách mình bỏ phiếu.
- Duy trì hồ sơ công khai luôn được cập nhật.
- Bỏ phiếu nhất quán và công khai các xung đột lợi ích.
Ủy ban Hiến pháp
Phán quyết về việc các hành động quản trị có hợp hiến hay không; phần lớn các hành động không thể có hiệu lực trên chuỗi nếu không có sự chuẩn thuận của ủy ban.
Chịu trách nhiệm về
- Chỉ đánh giá các hành động quản trị dựa trên việc chúng có hợp hiến hay không, để những gì được ban hành trên chuỗi luôn nhất quán với Hiến pháp. (Hiến pháp, Điều III Mục 1)
- Làm việc minh bạch, công bố mọi quyết định, và trích dẫn cụ thể những phần nào của Hiến pháp làm căn cứ cho bất kỳ lá phiếu nào cho rằng một hành động là vi hiến. (Hiến pháp, Điều III Mục 4)
- Công khai kịp thời mọi khoản thù lao nhận được cho công việc của ủy ban. (Hiến pháp, Điều III Mục 4)
Thế nào là làm tốt
- Giải thích lập luận đằng sau mỗi quyết định về tính hợp hiến.
- Trao đổi cởi mở với cộng đồng về quy trình của mình.
- Các thành viên công khai những xung đột lợi ích có thể xảy ra.
Nhà vận hành Stake Pool
Vận hành các node sản xuất khối bảo vệ mạng lưới và bỏ phiếu về những hành động quản trị dành riêng cho các stake pool.
Chịu trách nhiệm về
- Bỏ phiếu về các hành động dành riêng cho stake pool: bất tín nhiệm, cập nhật ủy ban, khởi động hard fork, thay đổi tham số liên quan đến bảo mật, và các hành động thông tin. (Hiến pháp, Điều II Mục 5)
- Tuân thủ các Rào chắn (Guardrails) của Cardano khi bỏ phiếu về những thay đổi liên quan đến bảo mật. (Hiến pháp, Điều I Mục 2)
Thế nào là làm tốt
- Vận hành hạ tầng đáng tin cậy, được cấu hình tốt với thời gian hoạt động cao.
- Hiểu về việc vận hành hạ tầng trực tuyến cùng các tham số và cơ chế của Cardano.
- Công bố thông tin liên hệ và giữ cho metadata của pool luôn cập nhật.
- Tham gia vào các cuộc bỏ phiếu mở cho stake pool, chia sẻ lập luận và lý lẽ, bên cạnh việc bỏ phiếu.
Công việc được Treasury tài trợ
Nhận ada từ Treasury của Cardano để thực hiện công việc cho hệ sinh thái, theo các điều khoản đã được phê duyệt trên chuỗi.
Chịu trách nhiệm về
- Trình bày yêu cầu tài trợ theo định dạng chuẩn hóa, minh bạch, kèm một tài liệu lý giải cố định mà bất kỳ ai cũng có thể xem xét. (Hiến pháp, Điều II Mục 6)
- Nêu rõ mục đích, tiến độ, chi phí và điều kiện hoàn trả của khoản rút, đồng thời công khai mọi khoản tài trợ từ treasury đã nhận trong 24 tháng trước đó. (Hiến pháp, Điều II Mục 7)
- Tài trợ cho các cuộc kiểm toán độc lập và chỉ định người quản trị theo dõi cách ada được chi tiêu và liệu các sản phẩm bàn giao có được hoàn thành hay không. (Hiến pháp, Điều II Mục 7)
- Không vượt quá Giới hạn Thay đổi Ròng (Net Change Limit) của treasury, tức mức trần cho lượng ada có thể rời khỏi treasury trong một giai đoạn nhất định. (Hiến pháp, Điều II Mục 7)
Thế nào là làm tốt
- Báo cáo tiến độ theo các cột mốc một cách công khai.
- Công bố cách các khoản tiền được chi tiêu.
- Bàn giao đúng những gì đã đề xu ất và hoàn trả phần tiền chưa dùng khi phù hợp.